Wykorzystanie wizerunku osoby powszechnie znanej

Na pewno zauważyliście nowe bilbordy z Albertem Einsteinem w roli głównej, w pop-artowym stylu. Zastanawiałam się, jakie mamy prawo do wykorzystywania wizerunku sławnej osoby po jej śmierci. Przecież taka osoba mogłaby sobie nie życzyć jeszcze za swojego życia, żeby po jej śmierci reklamowano jakieś produkty wykorzystując jej wizerunek….

Poniżej zacytuje fragmenty artykułu Jarosława Olejarza zamieszczonego na jednym z serwisów prawniczych serwisprawa.pl.

Wizerunek człowieka jest zgodnie z art. 23 KC zaliczany do jego dóbr osobistych podlegających ochronie niezależnie od tego, czy wskutek posłużenia się nim w sposób bezprawny, a więc bez zgody zainteresowanego, przez osobę trzecią, doszło do naruszenia innych dóbr osobistych człowieka, jak cześć czy godność. Zakres ochrony wizerunku w sposób szczegółowy określa art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych, który uznaje, że rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie. Już samo przyjęcie zapłaty za pozowanie uważa się za udzielenie zgody na rozpowszechnianie wizerunku. Zgoda na rozpowszechnianie wizerunku może być jednak w każdym przypadku cofnięta.

Z przepisów można wywieść przekonanie, że prawo do ochrony wizerunku jest dziedziczone, jednakże gaśnie ono z upływem 20 lat od śmierci. Nie gaśnie jednak prawo do kultu i pamięci po osobie zmarłej, stąd może ono stanowić podstawę do zakazania rozpowszechniania wizerunku. W szczególnych przypadkach wizerunek ten może podlegać jednak znacznie szerszej ochronie także po śmierci osoby. Zgodnie z ustawą z dnia 3 lutego 2001 roku o ochronie dziedzictwa Fryderyka Chopina, utwory Fryderyka Chopina i przedmioty z nim związane stanowią dobro ogólnonarodowe podlegające szczególnej ochronie. Nazwisko Fryderyka Chopina i jego wizerunek są chronione odpowiednio na zasadach dotyczących dóbr osobistych. Polskie przepisy nie przewidują takiej ochrony dla wizerunku i twórczości Alberta Einsteina, co nie wyklucza tej ochrony na gruncie prawa międzynarodowego.

Reasumując, z przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych nie wynika ochrona wizerunku Alberta Einsteina, nie mniej jednak wizerunek ten może być chroniony przez właściwe przepisy prawa międzynarodowego lub stosowne ograniczenia związane z ochroną patentową np. w USA, stąd naszym zdaniem należałoby zachować ostrożność z wykorzystywaniem wizerunku dla celów komercyjnych.

Pełna wersja artykułu o wykorzystaniu wizerunku osoby powszechnie znanej znajdziecie tutaj:

wykorzystanie-wizerunku-osoby-powszechnie-znanej-po-jej-śmierci